Psychoterapia behawioralna polega na zmianie dotychczasowego zachowania pacjenta tak, by przyniosło mu ono jak najwięcej satysfakcji. "Tu i teraz" to główne założenia tej teorii, a nie wydarzenia, które miały miejsce przed laty.
Terapeuta aktywnie stara się doradzać, wyjaśniać, proponować i motywować pacjenta, a także wspierać i wyznaczać mu zadania. Terapia behawioralna opiera się na założeniu, że zachowania człowieka kształtują się poprzez mechanizmy warunkowania klasycznego, instrumentalnego oraz poprzez modelowanie. Proponuje ona wiele technik treningowych, m.in. desyntezację – bardzo pomocną w leczeniu wszelkich fobii, bezsenności czy braku asertywności. Stosowanie technik behawioralnych w psychoterapii zazwyczaj połączone jest ze stosowaniem technik poznawczych, których głównym celem jest modyfikacja "aktualnego patrzenia na świat" oraz kształtowanie nowych wzorców zachowań.
