Psychoterapia grupowa polega na spotykaniu się grupy ludzi o podobnych problemach i dzieleniu się nimi z uczestnikami, a także z prowadzącym.
Psychoterapia grupowa prowadzona może być w dwóch rodzajach grup: zarówno w grupach zamkniętych (czyli wszyscy członkowie danej grupy rozpoczynają oraz kończą leczenie w tym samym czasie) oraz w grupach otwartych, których członkowie nie spełniają powyższego warunku. Warto zaznaczyć, że lepsze rezultaty leczenia osiągają zwykle pacjenci pracujący w grupach zamkniętych.
Bardzo ważnym elementem pracy z każdą grupą jest jej liczebność, która nie powinna przekraczać dwunastu, maksymalnie piętnastu członków. Często psychoterapia grupowa przeprowadzana jest w leczeniu uzależnień, ofiar gwałtów, znęcania się itp. Terapia ta pomaga im lepiej zrozumieć swoje problemy i samego siebie oraz dokonać ważnych zmian. W przypadku wielu zaburzeń ta terapia jest bardzo efektywna i tańsza od indywidualnych. Dzięki obecności innych osób na terapii, pacjent może z dystansem spojrzeć na własne problemy, jak również wymienić doświadczenia i liczyć na wsparcie większej ilości osób. Poleca się ją w leczeniu fobii społecznych, jak i różnych problemów w relacjach międzyludzkich. Psychoterapia grupowa może również stanowić znakomite uzupełnienie terapii indywidualnej, może też odbywać się do niej równolegle. Jej przebieg jest natomiast bardziej intensywny. Tutaj przeniesienie może odbywać się nie tylko na psychoterapeutę, ale i na pozostałych członków grupy.
Dużym problemem w leczeniu grupowym dla pacjentów jest to, ze o swoich problemach i tematach intymnych trzeba mówić wśród całej grupy ludzi, których w większości się nie zna. Na początku psychoterapii grupowej następuje poznawanie się uczestników bez ujawniania swoich wewnętrznych problemów od razu, jednak później uczestnicy przy innych muszą poddać się refleksji nad własnymi przeżyciami oraz dzielić się osobistymi trudnościami, wyrażać swoje myśli, uczucia. Pozostali uczestnicy terapii mają pełne prawo do reakcji na wypowiedziane słowa oraz odnoszenie się do wypowiedzi swoich poprzedników. Tematy dyskusji rozwijają się w trakcie rozmów, nie mają narzuconego przez prowadzącego kierunku. W trakcie takiej psychoterapii, pacjent nie czuje się sam w swoich przeżyciach i może liczyć na wsparcie innych.
