Psychoterapia psychodynamiczna (analityczna) jest terapią opartą na teorii psychoanalizy. Stosuje się ją w leczeniu konfliktów emocjonalnych o nieuzasadnionych przyczynach.
Terapia ma na celu uświadomienie sobie przez pacjenta przeżyć wypartych z podświadomości, które mogą mieć znaczący wpływ na jego ówczesne zachowania. Podczas rozmowy z psychoterapeutą, pacjent musi określić swoje podstawowe potrzeby oraz pragnienia i przekonać się do tego, że wbrew jego lękom, wcale nie są one niebezpieczne. Terapeuta stara się w trakcie rozmowy zachować powściągliwość, jedynie słuchać i naprowadzać na wgląd, stworzyć warunki dające pacjentowi poczucie bezpieczeństwa, dzięki którym będzie mógł on otworzyć się sam przed sobą i przepracować trudne obszary psychiczne swojego życia oraz uświadomić sobie istotę swoich problemów. Przyczyny problemów często tkwią w nieprawidłowym rozwoju jego osobowości, a także w dzieciństwie. Psychoterapię psychodynamiczną stosuje się głównie do leczenia zaburzeń osobowościowych oraz poważnych zaburzeń nerwicowych, jak chociażby nerwica natręctw. Istotą tej terapii jest dynamika przeżyć psychicznych pacjenta.
W psychoterapii psychodynamicznej wyróżnia się:- psychoterapię wglądową
- psychoterapię opartą na związku terapeutycznym
- psychoterapię wspierającą
Psychoterapia wglądowa
Stosowana jest w celu usunięcia pewnych wybranych konfliktów oraz pewnych obron patologicznych. Pacjent musi posiadać dojrzałość osobową, nie reagować zbyt refleksyjnie na wszelkie zdarzenia, musi być również przygotowany do związku terapeutycznego, który jest w tym przypadku dosyć bezpośredni. Kontakt terapeuty z pacjentem następuje "twarzą w twarz", w pozycji siedzącej. Aby mógł wyłapać emocje towarzyszące słowom pacjenta, jego uwaga musi być wyjątkowo skupiona. Terapeuta wdaje się w dyskusje z pacjentem, tworzy z nim związek, natomiast unika zjawiska regresji. Spotkania odbywają się 1-3 razy w tygodniu i trwają od 30 minut do godziny.
Psychoterapia oparta na związku terapeutycznym
Stosowana jest w celu wyrównania zaburzeń, których skutkiem były wcześniejsze związki z osobami znaczącymi dla pacjenta. Ta część terapii ma doprowadzić do dojrzałości osobowej pacjenta przez katalityczny związek z terapeutą. Istnieje on jako rzeczywista osoba, często utożsamiana z rodzicem. Terapeuta podczas seansu swoją uwagę kieruje na problemy i prawa pacjenta. Zazwyczaj dyskusja toczy się na temat jego doświadczeń i związków interpersonalnych. Zakazuje się tu stosowania nerwicy przeniesieniowej i regresji.
Psychoterapia wspierająca
Ma na celu odzyskanie wcześniejszej równowagi, minimalizację strachu i lęków oraz pogodzenie się z tymi cechami, które pacjent nie może w sobie zmienić. W tej części terapii działanie terapeuty jest największe, gdyż jego rolą jest wspieranie pacjenta, doradzanie mu, zachęcanie do rozmowy, unikanie technik, które wywoływałyby w nim mechanizmy obronne (poza sytuacją odreagowania). Regresja, poza samoistną jest niewskazana. W tej terapii stosuje się pomocniczo terapie zajęciowe, hospitalizację, psychofarmakoterapię, a także kontakt z innymi terapeutami i rodziną.
