Stan psychiczny człowieka ma decydujący wpływ na jego życie. Często osoby po przejściach, osoby posiadający słabą psychikę, nie potrafią radzić sobie z codziennymi problemami. Popadają w nerwice, stany depresyjne, uważają, że cały świat stanął przeciwko nim. W dążeniu do poprawy kondycji psychicznej człowieka, stosuje się różne metody psychoterapii.
Psychoterapia jest to zbiór technik leczących, albo pomagających w leczeniu zaburzeń psychicznych. Psychoterapia różni się od medycznych metod leczenia tym, że głównym czynnikiem wpływającym na poprawę kondycji psychicznej pacjenta, jest kontakt międzyludzki. Powstała jako nieodłączna część psychoanalizy, a łączy ze sobą również psychologię postaci i poznawczą.
Psychoterapia stosowana jest jako pomoc dla osób, mających duże problemy emocjonalne, ludzi, którzy przeżyli jakąś traumę, nie potrafią żyć w otoczeniu innych lub pokonywać życiowych trudności. Psychoterapię mogą prowadzić wyłącznie osoby wykwalifikowane, natomiast pomoc psychospołeczną może nieść każdy, kto się do tego poczuwa. Psychoterapia wykorzystywana jest również do leczenia zaburzeń nerwicowych i lękowych oraz innych schorzeń powstałych na tle emocjonalnym.
Psychoterapię, można podzielić na terapię krótkoterminową, trwającą do kilkunastu sesji oraz długoterminową, trwającą od roku, nawet do kilku lat. Psychoterapię można przeprowadzać indywidualnie, albo jako system (może być to psychoterapia małżeńska, rodzinna i grupowa).
Rozmowa z psychoterapeutą różni się znacznie od rozmów ze znajomymi lub przyjaciółmi. Podczas rozmowy psycholog stara się nawiązać z pacjentem szczególną relację, dzięki której ten, będzie mógł całkowicie się przed nim otworzyć i bez skrępowania opowiadać o swoich problemach. Poza tym, zadaniem psychologa jest konstruowanie pytań w taki sposób, aby pacjent mógł dostrzec i zrozumieć wewnętrzne motywy swojego zachowania, a także to, w jaki sposób oddziaływają na niego różne sytuacje i co jest źródłem jego cierpienia. Psychoterapia ma pomóc uzyskać odpowiedzi na pytania, dlaczego pacjent zachowuje się tak, a nie inaczej, czy zachowanie takie ma sens, jak sobie radzić z danymi problemami, a przede wszystkim, psychoterapia ma przynieść pacjentowi ulgę w cierpieniu emocjonalnym. Dzięki niej pacjent uczy się samodzielnie rozwiązywać różne problemy. Psychoterapia ułatwia też odnalezienie miejsca wśród społeczeństwa, przez co pomaga poprawić relacje pomiędzy innymi ludźmi. Jedną z bardzo ważnych rzeczy, do których powinna prowadzić psychoterapia, jest odbudowa pewności siebie i samoakceptacji pacjenta, co z kolei pozwala cieszyć się życiem i z siebie takim, jakim się jest.
Wiele osób obawia się psychoterapii. Na pierwszy rzut oka, wzbudza ona w człowieku pewne lęki, niepokój, a przede wszystkim wstyd, że trzeba znaleźć się w takim miejscu. Psychoterapia nie jest jednak niczym wstydliwym, coraz więcej osób uczęszcza na spotkania z psychoterapeutą, by lepiej radzić sobie w codziennym życiu. Ingerowanie we własną psychikę, analiza zachowań i myśli, próba zmieniania tego, co złe, może przyczynić się do tego, że nie tylko sam pacjent poczuje się lepiej sam ze sobą oraz zacznie inaczej postrzegać i rozumieć siebie, a także swój wewnętrzny świat, ale i bliscy, którzy są wokół niego, będą potrafili lepiej się z nim porozumieć. Błędnym myśleniem jest, że psychoterapia zmienia ludzi na innych, czego ludzie często się obawiają. Po zabiegach psychoterapii pacjent wychodzi taki sam, jaki był, zanim zaczął na nie uczęszczać. Różnica polega jedynie na tym, że taka osoba więcej widzi i rozumie. Osoba po psychoterapii inaczej przeżywa pewne sytuacje i inaczej się w nich zachowuje. Podczas rozmowy z psychoterapeutą, pacjent poznaje sam siebie i na podstawie nowych doświadczeń, może zmienić swoje myślenie na temat pewnych spraw na inne. To pozwoli mu inaczej spojrzeć na świat. Odkrywanie siebie budzi w pacjencie wiele silnych emocji, ale psychoterapia w ostateczności przynosi pożądany efekt. Pozwala otworzyć oczy na swoje słabości i je zaakceptować. Psychoterapeuta musi nie tylko posiadać uprawnienia do wykonywania swojego zawodu, ale też pewne cechy, które pozwolą mu dostrzec problemy innych i pomóc im się otworzyć. Psychoterapeuta powinien posiadać wiedzę, na temat metody i technik psychoterapii włącznie z zastosowaniem praktycznym tej wiedzy. Powinien potrafić dostrzec w innym człowieku pewne zjawiska psychiczne, "prześwietlić" swojego pacjenta, gdyż jest to głównym kluczem do tego, by móc jemu pomóc.
Nie da się określić jednej teorii psychoterapii. Każdy z psychoterapeutów wyznaje inną teorię psychoterapii, a w imię jej, odpowiednie, specyficzne dla niej techniki oraz metody oddziaływania na pacjenta. Każda z teorii uznaje inne źródła powstawania zaburzeń psychicznych oraz inną koncepcję funkcjonowania człowieka. Różnicę między nimi widać dosyć wyraźnie, dlatego podczas psychoterapii, psychoterapeuta stosuje najbardziej trafną technikę leczenia, tę, która przyniesie najlepsze efekty.
